Therapeutisch hoefbeslag bij hoefbevangenheid

onderkant hoef paard zolen hoeven paardenhoef paardenhoeven paarden hoef hoeven

Bij hoefbevangenheid wordt vanuit de hoefsmederij en dierenartsenij vaak gewerkt met therapeutisch hoefbeslag. Dit gaat van open-teen-ijzers of zelfs achterstevoren geplaatste ijzers tot ijzers die moeten lijken op een onbeslagen, natuurlijke hoef, van eggbar-ijzers tot ijzers die de hielhoogte veranderen en van kunststof plakbeslag, al dan niet met allerhande zooltjes en schokdempers ertussen, tot ijzers met ondersteuning van de straal (heartbar-ijzers). Sommige van deze laatste zelfs met een schroefmechanisme om de druk op de straal te verhogen of te verlagen.

Nadelen

Er kleven zo veel nadelen aan, dat het gebruik van therapeutisch hoefbeslag af te raden is. We zullen de nadelen hier opsommen.

  • Het hoefmechanisme kan niet goed functioneren. Zuurstofrijk bloed gaat te weinig naar de hoef en koolzuurrijk bloed wordt slecht afgevoerd.
  • Hetzelfde geldt voor aan- en afvoer van voedings- en afvalstoffen. Deze laatste met name in de vorm van afgestorven weefsel van de lamellenverbinding en ontstekingsresten. De stofwisseling raakt door het ophopen van afvalstoffen verstoord. Een straalinfectie kan ook makkelijker toeslaan.
  • Niet alleen de botten en gewrichten, maar ook het haarvatenstelsel in het onderbeen heeft last van de sterke trillingen en de centrifugaalkracht die door ijzers veroorzaakt worden. Op de korte termijn pakt dit slecht uit voor de doorbloeding. Artrose en verbening van kraakbeenweefsel kunnen het langetermijngevolg zijn. Vooral voor paarden die keer op keer hoefbevangen raken, is dit een deel van het probleem. Gezond kraakbeenweefsel is namelijk belangrijk voor de schok- en trillingsdemping.
  • Het hoefijzer wordt vastgenageld, -geschroefd of -geplakt aan de gedeeltelijk loszittende hoefwand. Deze is in het genezingsproces net bezig om weer gezond aan te groeien. De belasting door het ijzer belemmert de aangroei van het gezonde weefsel. Dit ‘scheurt’ los.
  • Het doorboren van de hoefwand en de witte lijn met hoefnagels verzwakt de structuur van de hoefwand. Bovendien zal deze door de nagelgaten eerder uitdrogen.
  • Bacteriën, microben en ammoniakverbindingen uit de uitwerpselen kunnen via de nagelgaten in de hoef dringen. De kans op witte lijn-ziekte neemt toe.
Therapeutisch hoefbeslag soorten hoefijzers hoef ijzers ijzers beslag hoefbeslag verbening hoefkraakbeen verbeend hoornzuil hoorn zuil schiefel spat overhoef hoof care hoofcare rotstraal straalkanker spronggewricht hanentred hanetred franse stand beenstanden hoornschoen sabelbeing van nassau
Witte lijn-ziekte
(foto: Vettec)
  • De hoefwand is tussen twee beslagbeurten niet bij te vijlen of te knippen. De hoefwand zal snel te lang worden en als een hefboom aan de beschadigde lamellenverbinding gaan trekken.
  • Er is te weinig contact tussen de straal en de bodem. Hierdoor ontwikkelen de straal en het straalkussen zich niet voldoende. Dit leidt via een verminderd schokabsorptievermogen van de hoef tot meer landen op de teen. Het risico op belastingsbevangenheid wordt groter.
  • De gevoeligheid van de zolen is een graadmeter van verbetering of verslechtering van de situatie. Doordat de zool van een beslagen voet vrij van de grond blijft, mis je deze belangrijke informatie gemakkelijk.
  • De zool kan niet genoeg uitharden. En een stevige zool kan nu juist een beetje bescherming bieden aan het hoefbeen dat er van binnenuit tegenaan drukt.
  • Dit geldt ook voor de verminderde beweeglijkheid van de zool van een beslagen hoef. De kans op zoolkneuzingen wordt groter. Hierdoor wordt het paard nog gevoeliger dan het al is en kan minder goed de beweging nemen die het nodig heeft.
  • Een ijzer met verhoogde takken of wiggen om de spanning van de diepe buigpees te verminderen, verhoogt de druk op de punt van het hoefbeen. De beschadigde lamellenverbinding voorin de hoef komt onder grotere spanning te staan. Bovendien past de spierspanning van de diepe buigspier zich snel aan, waardoor de trekkracht van de pees weer op of in de buurt van het oude niveau komt. Een tijdelijke oplossing dus, die helaas vaak te lang wordt toegepast. Het is bovendien niet de trekkracht van de pees die het hoefbeen laat kantelen, maar het onvermogen van de lamellen om, samen met de strekpees, tegenkracht te bieden aan de neerwaartse kracht van het lichaamsgewicht van het paard.
  • Bij het verhogen van de hielen wordt de achterzijde van de hoef minder belast, terwijl daar nu juist de weefsels zitten die het grootste schok- en trillingsdempende vermogen hebben. Bovendien wordt de voetas naar voren toe gebroken. De botten in het onderbeen komen steiler te staan. Het schok- en trillingsdempend vermogen neemt af.
  • Er is minder gevoel in de hoeven en het paard voelt de grond niet waar het op loopt. Hij struikelt vaker en glijdt af en toe uit. Dit is voor een hoefbevangen paard erg pijnlijk, waardoor hij minder zal gaan bewegen dan goed voor hem is.

Pijnvrij?

De verleiding om een hoefbevangen paard op ijzers te zetten is wel begrijpelijk. Het paard lijkt namelijk redelijk pijnvrij te kunnen lopen. Maar het is het gebrek aan goede doorbloeding dat het been gedeeltelijk verdooft. Het paard loopt daardoor meer, langer of harder dan het zich herstellende weefsel aankan. De schijnbare winst van pijnvrijheid op korte termijn wordt teniet gedaan door een vertraagd genezingsproces op lange termijn.

Overgangsfase

Bedenk dat de ongemakken die na het ontijzeren optreden, voortkomen uit het beslagen geweest zijn, in combinatie met de hoefbevangenheid. De doorbloeding is al die tijd slecht geweest en de kwaliteit van het weefsel in de hoef heeft hier stevig onder te lijden gehad. De zool is gevoelig. Is het paard te jong op de ijzers gezet, dan zijn het straalkussen en hoefkraakbeen slecht ontwikkeld. Het klinkt hard, maar het paard zal hier doorheen moeten. Hoefschoenen kunnen in dit geval uitkomst bieden. Een goede hoefverzorger kan je hierover adviseren. Hij weet bovendien hoe hij de hoeven van je paard moet bekappen om de ongemakken te minimaliseren of helemaal te voorkomen.

Therapeutisch hoefbeslag hoef beslag hoefschoenen
Hoefschoenen kunnen de overgangsfase vergemakkelijken
(foto: Online Equine)

Je wilt meer weten

Hou je van dit soort uitgebreide en objectieve informatie over hoefbevangenheid? ‘Hoefbevangenheid : begrijpen, genezen, voorkomen’ staat er vol mee! 334 pagina’s met toegankelijke, wetenschappelijk onderbouwde kennis, inzichten en adviezen die jou en je paard gaan helpen.

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.